સાહિત્ય લેખ

Logo-A

૨૧.૦૯.૨૦૧૮

‘ચરકસંહિતા’ના સૂત્રસ્થાનના ૨૭ માં ‘અન્નપાનવિધિ’ નામના અધ્યાયમાં જલવર્ગના વર્ણનમાં વરસાદના પાણી (દિવ્ય જળ)ને સ્વભાવે શીતવર્ય, પવિત્ર, કલ્યાણકારી, સ્વાદે સુખકારી, નિર્મળ, પચવામાં હલકું, મેઘા(બુધ્ધિ)વર્ધક, આરોગ્યકારી તથા સાતે ધાતુઓને વધારનારું અને રાજાઓને પીવા યોગ્ય કહ્યું છે. સુશ્રુત પણ સૂત્રસ્તાનના ૪૫માં અધ્યાયમાં ગગનજળને કફ, વાયુ અને પિત્ત ત્રણેનો નાશ કરનારું, બળપ્રદ, રસાયન, બુધ્ધિવર્ધક, અમૃતતુલ્ય અને એકાંતે કરીને અતિશય પથ્ય કહે છે. એમાંયે ભાદરવા સુદ તેરસ(અગત્સ્યત્રયોદશી)ના દિવસે અગત્સ્ય તારાના ઉદય પછી શરદ ઋતુમાં એકઠા કરાયેલા ‘હંસોદક’ના નામે ઓળખાતા વરસાદના પાણીના તો અઢળક ગુણ ગવાયા છે. અષ્ટાંગહર્દયકાર તેના દ્રવદ્રવ્ય વિજ્ઞાનીય  નામના પાંચમાં અધ્યાયમાં આ બધા ગુણો ઉપરાંત હર્દયને માટે પણ હિતકારી હોવાનું જણાવે છે.

અતુલ શાહ : વડગામ (હાલ મુનિશ્રી હિતરુચિવિજયજી મહારાજ સાહેબ)

(આધુનિક જીવનશૈલી લોહીતરસી ચૂડેલ પુસ્તક માંથી સાભાર)

૧૮.૦૯.૨૦૧૮

ધાણધાર ધરા માથે મોટા ધણીની મહેર છે. ઉત્તર ગુજરાતની ધરાનો એક નાનકડો આંચલ નિત નવા શણગારે નિખરી રહ્યો છે. સૂરા, ભક્તો ને દાતારો. મોટા જોગ જોગંદરોના તપનાં તેજ આજેય ધરતી માથે પ્રકાશી રહ્યા છે. ગુરુ ધૂંધલીમલ, ગુરુ રખેશ્વર, ગુરુ ડુગરો સો પરમેશ્વરો તે ડુંગરપુરી, ગુરૂ ગોપાળપુરી, ગુરૂ રુઘનાથપુરી, ગુરૂ આધિનપુરી આદિ મોટા ગજાના જોગી જોગંદરો નામી અનામી તપસ્વી જતિ જોગીઓ જે ધૂણા તાપ્યા તે ધૂણાના ધુંવાડા આજેય ઘાંણધાર મલક માથે પવનમાં વહી રહ્યા છે.

વિકટ વનરાજીના ડુંગરિયાની ધારેને બખોલોમાં કંઈ જોગંદરોએ જોગ માંડેલા તેમના પવિત્ર પાવન થાનકો વિકટ વન ડુંગરમાં આવેલા છે.

ધાંણધાર સરવી ધરા તેના નિત નવાં રૂપ ધાણધારના સિરમોડ જેવા ડુંગરો વનરાજીના લીધે છે. તેના રૂપજોબનનો નિખાર આ ડુંગર પર્વતોના કારણે છે. વર્તમાન સમયમાં આ સરવીધરા દિન પ્રતિદિન ઉજ્જડ રણ જેવી બનતી જાય છે. ઊંચા ઊંચા પહાડોની વનરાજી નષ્ટ પામી ગઈ છે. ને ઉઘાડ થયેલ ડુંગર ડાકણના વાંસા જેવા કાળમીંઢ પથ્થરા જ ભાળવા મળે છે. તે તેના કારણે ખોબે પાણી પીતા ઘરાનાં જળ સ્તર આજે ઘણા ઊંડા ઉતરી ગયાં છે.

એક કાળે આ ધાંણધાર ઘરામાં ડગલેને પગલે નીર ઉભરાઈ કલકલ નિનાદ કરતાં વહેતાં હતાં. વહોળા, વાંકળા, નાની સરિતાઓમાં વહેતા નીર્મળ નીરનાં દર્શન થતાં રાતવરાત ઘાંણધાર ધરામાં પગપાળા મુસાફરી કરી શકાતી ન હતી. મગર અને ઘડિયાળોનો ભય રહેતો હતો, આખા વગડે રાતના સમે ઘડિયાળો, મગર વિચરતા ફરતા-બારેમાસ ધરતી લીલોતરી, હરિયાળીના કારણે નિત નવા રૂપે નિખરતી રહેતી. દેહને દઝાડતો ખાઉ-ખાઉ કરતા ઉનાળામાં પણ આ ધરતી ભર્યા ભાદરવા જેવી હતી.

મુરાદખાન ચાવડા [પુસ્તક માટીના રંગ માંથી સાભાર]

 

૧૭.૦૯.૨૦૧૮

તમે નૈ માનો પણ હવે તો અમે અમારી ભવાઈ ખોઈ છે, અમારા જુઠણને ખોયો છે, અમારા ચૌરા ને ચૌટાને ખોયું છે, અરે ! અમારું ગામ અને શેરીઓ ખોઈ છે.શ્યું બાકી રહ્યું છે ખોવાયા વિના ? અમારા ગામના એ ભવાઈના વેશધારીઓ પણ ભૂલી ગયા છે જૂઠણને . હવે તો ઘર ઘરમાં જૂઠણ લટકતા થઈ ગયા છે. ગામ ગામ રહ્યા નથી. માણસ માણસ રહ્યા નથી. ક્યાં છે અમારો કાંતિડો ? બાબુડો કે ત્રિભોવન નાયક ? ક્યાં છે જૂઠણનો વેશ ? અમારું  બધું જ ઘસાઈ જ્યું સે, ખોવાઈ જ્યું સે. તમે આ બધુ શ્યું લઈ આયા કે અમારે અમારું બધું ખોવું પડ્યું ?

ક્યાં છે મારા ગામનાં ટાબરિયાં ? ક્યાં છે મારા ગામના મોટિયાડા ? ક્યાં છે મારા ગામની જુવાનડીઓ ? તમે નૈ માનો મારા ભૈ પણ વાત તો સળગતા દીવા જેવી સો ટકા સાચી છે કે, બધું જ બદલાયું છે એની સાથે  સાથે માણસના મન પણ બદલાઈ ગયાં છે.

શ્રી કિશોરસિંહ સોલંકી (મગરવાડા-વડગામ)

[પુસ્તક સુગંધનો સ્વાદ પ્રકરણ “જુઠણ” માંથી સાભાર]

 

 

૧૭.૦૭.2018

અંધશ્રદ્ધા           

અંધ+શ્રધ્ધા = ઓધળો વિશ્વાસ.

આ કઠણ કળીયુગમાં લોકો સુખ શાંતિ સમૃદ્ધિ મેળવવા ધણી બધી શક્તિ નો ઉપયોગ કરતા હોયછે.લોભિયા હોય ત્યા ધૂતરા ભૂખે ના મરે”મિત્રો, કહેવાનો મતલબ એ છે કે ઘણાલોકો ભુવાઓના વિશ્વાસમા આવી ઠગાઇ જાયછે.અને પછી ખોટા પછતાય છે….    સત્ય જાણવાની કોશિશ કરતા નથી.  એક વિચાર શક્તિ કહે છે  કે આપણી ખબર બીજા કઇ રીતે પાડે ? સાચા સંતાઇ ગયા જુઠા બહાર આયા.” “વિશ્વાસે વહાણ નો હાલે”કોઇનો વિશ્વાસ કેળવી સત્ય જાણવુ એપણ કરમ અનુસાર કઠણ વાત છે..   સુખ દુ:ખ સંસાર ચક્ર છે.  આપણા શાત્રો સંતો કહેશે કે જયોતિશ શાસ્ત્ર નો સહારો લેવો જોઇએ અને  ભૂદેવને મળવુ (નિખાલસ ભાવવાળા )   જોઇએ..પૂણ્ય દાન ધરમ કરવાથી ચોક્કસ કરમ કપાય છે તથા ચડતી કલા થાયછે. જે તમારા નશીબમા નથી એ કોઇની તાકાત નથી કે તમને આપી જાય….  અને જે નશીબમા છે એ કોઇની તાકાતથી કે લઇ જાય. કુદરતી નિયમછે તેને અનુસરવુ એ ધરમ છે. બાકી ખબર વિનાની માથા-કુટમા ના પડવા વિનંતિ

“”અસ્તુ “””

ગુરુદેવ શ્રી 1008 વાસુદેવમહારાજની અસિમકૃપા થી .

દિનેશભાઈ  રાવલ  (વડગામ)

ફતેપુર મહારાજના વંદન

 જય ગુરુદેવ

 

૨૯.૦૬.૨૦૧૮

દેશમાં હજાર કરોડના કૌભાંડો કરનાર નેતાઓ એ વારંવાર વોટ આપે છે, મોકો મળે તો પગમાં પડી જૂતા ચાટવા પણ તૈયાર રહે છે. ભેળસેળ કરી, સેફટીના નિયમો નેવે મૂકી પ્રદુષણ ફેલાવતા એકમો વાળા-લાગવગીયા ઉધોગપતિઓની સફળતાની ગાથા એ પોતાના બાળકોને શીખવાડે છે-એવા બનવા ટોર્ચર કરે છે. બળાત્કારી બાબાઓ પાસે પોતાની બહેન-દીકરીઓને સામેથી દર્શન માટે લઈ જાય છે-એને ભક્તિ તરીકે ઓળખાવે છે. પીવાના પાણીના TDS કે શ્વાસમાં લેવાતી હવાના હેવી PPM એને સદી ગયેલા છે. રોજ ખાવાના ખોરાકમાં આ પેસ્ટીસાઈડ કઈ બલા છે એ વિચારવાનો સમય એને નથી-એ બધું તો શુદ્ધ ભારતીયનું કામ નઈ, પશ્ચિમી બગડી ગયેલી સંસ્કૃતિ નું કામ! તૂટી ગયેલા-ખાડા વાળા રોડ, એક્સિડન્ટ ફ્રેન્ડલી સ્પીડ બ્રેકર, સ્કિલ વગરના બેફામ મોબાઈલ પ્રેમી ડ્રાઈવર એને પોતાની ભવ્ય સંસ્કૃતિના અંગ લાગે છે. જાહેર સંપત્તિની (રોડ, બ્રિજ, મકાનો, કચેરીઓ) હલકી ગુણવત્તા માટે એને અભિમાન છે. બેંકોના કૌભાંડો એને ન્યુઝ પેપરની શોભા લાગે છે. પ્રદુષિત નદીઓ, પ્લાસ્ટિકથી ઉભરાતી ગટરો જોવાથી જેના પેટનું પાણી પણ નથી હાલતું એવી આપણા દેશની મહાન જનતા જનાર્દન ટોળા સ્વરૂપે ટાઈમ બૉમ્બ બની જાય છે. પછી કોઈ બીચારો નાની મોટી ચોરી કરનારો ગરીબ ચોર કે શંકાસ્પદ ભિક્ષુક કે મજૂર હાથમાં આવી જાય તો એની ટેલેન્ટ જાગી ઉઠે છે, જનતા જનાર્દન એને જાનથી મારી નાખે છે.(કોમી રમખાણોમાં પણ આજ પેટર્ન) ઝાઝા હાથ રળિયામણા!! (પણ જ્યારે હાથમાં છરો લઇ આખા શહેર વચ્ચે પ્રમાણિક પત્રકાર કે નિર્દોષ નગરિકનું કોઈ ગુંડો ખૂન કરતો હોય ત્યારે આ જનતા જનાર્દન ઊભી પૂંછડીએ ગાયબ થઈ જાય છે! કોણ વીટનેસ બને! અરે ઘર સામે કોઈ ટપોરી નિર્દોષને ધીબતો હોય તો જનતા જનાર્દન ઘરનો દરવાજો પણ બંધ કરી ઊંઘી જશે!! આપણે શું?) પાછું આપડા દેશમાં ટોળા પર ક્યાં કેસ થવાનો, ટેંશન ફ્રી!!! અને પકડાઓ તો પણ શું વાંધો? જજમેન્ટ સુધી જિંદગી ક્યાં રહેવાની? અપીલ માટે ઉપલી કોર્ટો છેજ ને!

જય હિન્દ……

#અલિપ્ત જગાણી (નાંદોત્રા-વડગામ)